opdringende vragen vragen om een goed gesprek

De vraag drong zich op, op dat moment even over de helft van de bestuursperiode. Zo kwam het dat ik op een dag naar ‘mijn’ wethouder toestapte en haar op de vrouw afvroeg wat haar ambitie was voor de volgende raadsperiode. Misschien niet de handigste methode, maar het pakte goed uit. Zij voelde zich niet aangevallen en vertelde me openhartig over haar plan. Het hielp mij om voor mezelf uit te maken welke stap ik wilde zetten na de periode.

Nu de verkiezingen voor de Tweede Kamer voor de deur staan en de gesprekken er over gaan, merk ik dat de ambitie-vraag zich ook opdringt in de lokale politiek. Fractievoorzitters zijn er al mee bezig, omdat het bestuur hen vaak betrekt in de eerste processtappen. Of omdat er binnen de gemeenteraad wordt gepeild en gepolst hoe partijen staan tegenover de formatie. Ja, echt! Nu al.

Zo kan het gebeuren dat je enerzijds nog volop gericht bent op politieke samenwerking en geneigd om compromissen te sluiten. En dat je anderzijds de focus moet richten op de verschillen tussen jouw en andere partijen. Met alle risico’s dat een sterke politieke mening wordt geframed als campagnevoeren. Je ziet het gebeuren in de Tweede Kamer: het corona-debat is niet meer vrij van politieke profilering. De stellingen worden scherper. Maar wat gebeurt er achter de schermen?

Dat weet ik natuurlijk ook niet. Maar wat ik wel weet is hoe ik zelf handelde in deze tijd, enkele bestuursperiodes geleden. Achter de schermen dus.

In mijn situatie had er in de bestuursperiode een collegebreuk plaatsgehad, waarbij een van de coalitiepartners in de oppositie belandde. Die partij was wel populair en ik voorzag dat ze veel stemmen zouden halen bij de gemeenteraadsverkiezingen. De verhoudingen leken na enige tijd weer  genormaliseerd, al hadden we stevige debatten waarbij ik als wethouder behoorlijk in de verdediging werd geduwd. Maar wat als we door de uitslag van de verkiezingen toch weer ‘tot elkaar veroordeeld’ zouden zijn als coalitiepartners? Dus trok ik de stoute schoenen aan. Ik nodigde de fractievoorzitter uit voor een gesprek.

Ik startte het gesprek met de constatering dat we bij een voor ons beiden gunstige electorale uitslag samenwerking zouden moeten overwegen. Daarop vroeg ik hem of er voor hem belemmeringen zouden zijn om te kunnen samenwerken, gezien de breuk in het verleden. Ik had voor mezelf al uitgemaakt dat ik geen belemmeringen op zou werpen en de samenwerking zou opzoeken. Hij reageerde gelukkig hetzelfde. We keken nog kort terug en schudde elkaar de hand. Dat was het. En toch bleek het een start van prettige samenwerking later, terwijl de politieke verschillen niet verkleind waren. Wat is de les?

1. Praten helpt. Alles wat op tafel komt levert minder gevaar op dan wat er onder tafel blijft. Een gesprek geeft opening en lucht.

2. Beslis dat je de uitkomst accepteert in het besef dat: weten waar je aan toe bent, ook al is het niet gunstig voor je eigen plan, is weten welke stap je zelf kunt zetten.

3. Respecteer te allen tijde het vertrouwelijke karakter. Relaties floreren door vertrouwen, politiek draagvlak ook.

Het laatste politieke jaar is het oogstjaar. Vanwege de aankomende verkiezingen en de strijd om de zetels worden de debatten steviger en scherper. Dat mag. Zorg ervoor dat de relaties op persoonlijk vlak goed blijven of werk eraan ze te herstellen. Dan kun je met na de verkiezingen al naar gelang de verkiezingsuitslag met iedereen een samenwerkingsverband aangaan. Wel zo prettig.

Oh ja, dit werkt natuurlijk vanuit iedere positie.


Met politieke groet,

Trudy Veninga



Wil je een keer klankborden over netelige politieke situaties of lastige relaties? In de workshop Politiek Zonder Spelletjes hebben we het erover.

Wil je meer weten over het politieke spel? Doe mee aan de training Vanuit Regie Naar Resultaat.

Workshop Politiek Zonder Spelletjes      Training Vanuit Regie Naar Resultaat