Daar is-ie dan! Code Oranje, de beweging om de democratie te redden. Interessant. Maar gaat het werken? Kun je politiek uit de politiek halen? Lees hier wat ik ervan vind.

Het startdebat voor de gemeenteraadsverkiezingen van NH Nieuws legt het wel bloot: de onvrede over het democratisch gehalte, met de gang van zaken in de gemeentepolitiek. Ik heb er met nieuwsgierigheid naar gekeken. Vooral toen het over machtsverdeling ging. Het idee dat inwoners geen macht hebben leek breed te worden gedragen. De stelling de lokale democratie is toe aan verandering leverde een markante uitspraak op, namelijk dat dat de gemeenteraad eigenlijk niets is. De spreker roept uit: “Wie zijn wij als gemeenteraad om te beslissingen te nemen? Dat moet de inwoner doen!”

Volgens deze spreker zijn gemeenteraden aangesteld om slechts het besluitvormingsproces faciliteren. En zouden het de inwoners moeten zijn die de besluiten nemen, zo vaak en zo veel als dat dat kan.

Ja, ik snap de gedachte. Toch: nee, zo radicaal kan het niet. Door elk besluit te willen terugleggen bij de inwoners ontloop je je verantwoordelijkheid als raadslid. Je bent namelijk niet aangesteld om te faciliteren, nee, je bent aangesteld om namens de bevolking besluiten te nemen. Natuurlijk doe je dat niet zomaar vanuit je zelf. Je laat je goed informeren over de zorgen van mensen. Je luistert en helpt met oplossingen te bedenken. Je schrijft op wat jij wilt bereiken als raadslid, al dan niet via een partij, en je draagt dat uit. Als je dat overtuigend doet, dan wordt je gekozen. Dan heb je de plicht èn het voorrecht besluiten te nemen. Dat schuif je niet af.

Hoe leg je de macht dan wel bij de inwoners? Bijvoorbeeld door de oplossing die werd aangedragen in het debat door een D66’er: een referendum houden. Dat kun je regelen als raad. Of door participatie of samenspraak af te dwingen. De raad bepaalt daarvoor de kaders. Als gemeenteraad kun je zelf ook iets initiëren, bijvoorbeeld: hoorzittingen organiseren, mensen uitnodigen om iets te komen vertellen. En natuurlijk kun je met je eigen fractie op pad gaan naar de inwoners toe.

Dat is hard werken. Raadslid zijn is dan ook niet gemakkelijk. Maar wel mooi. Je hebt de macht en de middelen om dingen te veranderen. Pak het op, en doe het, namens en voor de inwoners van je gemeente. Zij rekenen op je!

 

Benieuwd naar het startdebat van NH Nieuws? Klik hier om het te bekijken?

Adviezen over samenspel in de democratie? Klik hier voor een onlangs uitgebrachte uitgave van het ministerie van Binnenlandse Zaken.

 

 

29 januari 2018