Alhoewel ieder raadslid het beste voorheeft met anderen en in principe op zoek is naar samenwerking, komt dat niet altijd tot uiting. De politieke arena staat bekend als een slangenkuil. Het is de reden waarom mensen ervoor kiezen niet politiek actief te worden of er uit te stappen. Ik vind dat zonde.

Wat zijn politieke spelletjes?

Voor mij vallen daaronder alle zaken die je belemmeren in het halen van je doelen, behalve het politieke debat en democratie. Je verschilt principieel van mening, dat is het idee van democratie, en daarover debatteer je om te komen tot een goed besluit. Het is niet democratisch om trucs en spelletjes aan te wenden om politieke agenda een andere kant op te sturen, te dwarsbomen, collega’s niet te respecteren en andere vuiligheden toe te passen om je zin te krijgen.

Waarom ontstaan politieke spelletjes?

“Waar macht verschijnt, verandert het spel”

Als overtuigen niet lukt …

In elke organisatie heb je te maken met macht. De ene mens is machtiger dan de ander. Vaak heeft dat te maken met de functie die iemand heeft. Bij functies horen taken en bevoegdheden: je mag iets en je kunt iets.

De andere kant van de medaille is dat je ook verantwoordelijk bent en je verantwoordelijk moet gedragen. Als dat moeilijk is, of er is druk, dan is de kans op vervelend gedrag aanwezig.

Een tweede aspect is dat je door je functie, of je rol als raadslid, de kans hebt om iets te bereiken. Je kunt je ambitie waar maken. Dat is natuurlijk fantastisch. Maar het risico dat je niet slaagt is ook groot. De angst voor falen kan zo groot worden, dat het gedrag van mensen onaangenaam verandert.

Ter relativering: ieder mens heeft persoonlijke angsten en raadsleden zijn ook gewoon mens. Vaak zijn we ons niet bewust van diepliggende angsten en de invloed op het gedrag. Dus allereerst is het belangrijk dat je compassie toont met menselijk gedrag, ook het onaangename. De uitdaging is er mee om te gaan en dat kun je leren.

In de politieke arena komen de verleidingen om er een spelletje[1] van te maken ​in het kwadraat​ tot uiting. Waarom? Hieronder heb ik acht factoren op een rij gezet.

  1. DUBBELE INVLOED (MACHT)
  2. Je hebt zelf invloed, en je gaat er over hoeveel invloed van anderen je toelaat bij de besluiten. Dat is een dubbele verantwoordelijkheid. Angst kan ontstaan voor te veel invloed van anderen en (daardoor) te weinig van jezelf.
  3. AANZIEN
  4. Het persoonlijk aanzien van jou als mens kan op het spel staan als je je persoonlijke drive laat zien. Elke speler in het politieke spel kan van het een op het ander moment held of verliezer zijn. Het zal je gebeuren.
  5. BELANGRIJK
  6. Politiek gaat ergens over, namelijk over levens van mensen en de samenleving als geheel. Dat maakt je ook belangrijk. De verantwoordelijkheid kan een grote druk op je leggen.
  7. BELANGEN
  8. Er zijn veel belangen die gediend moeten worden. Misschien wel de jouwe of dat van de buurman. Je kunt angstig zijn om niet integer over te komen. Of dat er iemand boos op je wordt.
  9. TEGENSTELLING IN BEGINSEL (contradictio)
  10. In de politieke wereld is er ten principale geen gemeenschappelijk doel, maar verdeeldheid. Politiek besluit over al die zaken waar meningen verdeeld zijn. Dat levert per definitie strijd op en dat kan persoonlijk moeilijk zijn. Ook inleveren is niet fijn.
  11. COMPLEX
  12. Politiek besluit over al die zaken waar kennis en kunde onvoldoende uitsluitsel bieden, emotie en idealisme speelt altijd een rol. Dat maakt het veelzijdig, maar complex. Het gaat niet over één product, maar over ​alle aspecten in de samenleving ​en het heeft vergaande gevolgen voor de individuele mensen. Je kunt bang zijn dat je aspecten over het hoofd gezien hebt.
  13. SCHIJNWERPERS
  14. Het spel speelt zich af in de schijnwerpers van de politieke arena, waardoor elk woord kan worden uitvergroot (debat, pers). Een uitglijder is zo gemaakt. Daar gaat je reputatie.
  15. THEATER

Op het politieke toneel wordt alles groter, net als op het echte toneel. Het is een spel met acteurs, maar het gaat om wel om de knikkers. Net als op het echte toneel oordeelt het publiek.

Het politiek spel is boeiend, veelzijdig, noodzakelijk en relevant. Als je het beheerst kun je veel betekenen voor de samenleving en er zelf voldoening uit halen. Als je het niet beheerst wordt het een spelletje.

Wat kun je doen om politieke spelletjes te vermijden?

Niet zoveel. Hierboven heb ik uitgelegd waarom de politieke wereld zo gevoelig is voor vervelend gedrag. De gevoeligheid blijft, en daarmee het vervelende gedrag ook. Niets menselijks is politici vreemd. Dat is een geruststelling voor raadsleden: het kan jou ook gebeuren dat je boos of verdrietig wordt en je onredelijk gedraagt.

De belangrijkste strategie is zelf het spel eerlijk, open en transparant spelen. Zorg ervoor dat je je doel scherp hebt en deel het openlijk met iedereen. Als je dat eng vindt, oefen het dan eerst met vertrouwde mensen. Ga ermee de boer op.

Realiseer je dat zaken die onder tafel blijven altijd gevaarlijker en kwader doen dan zaken die op tafel liggen. Conflicten die de kans krijgen uitgesproken te worden, lossen beter op.

Wees gul en royaal met aandacht. Geef een compliment. Luister naar de argumenten van anderen en ga ervan uit dat zij gelijk kunnen hebben. Wees nieuwsgierig.

Gedraag je als een OEN: Open, Eerlijk en Nieuwsgierig

Handel vanuit je rol en maak het niet persoonlijk. Als je geen strijd wilt, maak die dan ook niet. Vier je successen en vergeet ze niet te claimen (communiceren). Blijf je richten op je doel en blijf anderen daarop bevragen. Stick to your dream.


Wil je meer weten? Of meer leren over het spelen van het politieke spel? Neem contact op met Trudy Veninga, spelbegeleider of check het aanbod.

[1] Slechte bedoeling, machtsmisbruik, manipuleren, framen, pesten, intimideren

[Terug naar] HET POLITIEKE SPEL

Terug naar de homepage