In de workshop behandelen we drie casussen uit De Politieke praktijk.

Reflectie op de casussen

Casus 1    Gepolariseerde raad – 2 kampen

De gemeente heeft besloten de subsidie aan de dierenambulance stop te zetten. De dierenambulance dreigt binnen enkele weken het werk te staken. Het onderwerp komt op de politieke agenda via twee moties vreemd aan de orde van de dag. De voorzitter van de dierenambulance spreekt in.

Eén motie komt van de in het college vertegenwoordigde partijen, de coalitie. Zij stellen voor dat er een gesprek volgt.

De andere motie komt van de niet in het college vertegenwoordigende partijen, de oppositie. Zij stellen voor de subsidie te verlengen en doen daarvoor een dekkingsvoorstel.

Eén partij is heeft geen motie ondertekend.

Na een debat van ruim een uur volgt stemming. De motie van de coalitie wordt ongewijzigd aangenomen, de andere verworpen.

Vraag: hoe zinvol was dit debat voor de mensen van de dierenambulance?

Het debat heeft de ingenomen posities van de twee kampen op geen enkel punt gewijzigd. Het heeft slechts de overeenkomst (opnieuw in gesprek gaan) bevestigd. Dat is wat gaat gebeuren.

Het debat had zinvoller kunnen zijn door:

- in te gaan op het compromisvoorstel dat is gedaan

- elkaar open te bevragen op het ingenomen standpunt

- niet te spreken over oppositie / coalitie

- de moties niet te richten op een oplossing, maar op te stellen als kader voor een oplossingsrichting voor het college

Casus 2     Politieke raad – alles is politiek

De gemeenteraad wil meer ruimte bieden aan inwoners om met hen in gesprek te gaan. In een proces zijn zowel inwoners als raadsfracties geraadpleegd. In de voorbereidende vergadering wordt het voorstel om het Reglement van Orde te wijzigen besproken.

De in het college vertegenwoordigende partijen, de coalitie, komt -kennelijk onverwacht- met een amendement om spreektijden in te voeren. Er volgt een debat van 1,5 uur met als uitkomst dat het onderwerp opnieuw wordt geagendeerd in de voorbereidende vergadering.

In de 2e vergadering liggen er twee amendementen. Ze handelen beide over de randvoorwaarden waaronder spreektijden worden ingevoerd. Er is nog een geschil over de mate waarin interrupties worden toegerekend aan de spreektijd. Er volgt een debat van 3 kwartier. Het onderwerp gaat naar de besluitvormende vergadering. Daar wordt het 2e amendement van de coalitiepartijen ongewijzigd aangenomen.

De volgende dag verschijnt deze kop in de krant: “Oppositiepartijen stappen uit de raad uit onvrede over spreektijden”

Vraag: Hoe zinvol was dit debat voor de inwoners van deze gemeente?

Het debat heeft niet geleid tot een gedragen besluit dat door alle partijen gerespecteerd wordt. De inwoner heeft geen idee wanneer de nieuwe regeling ingaat, noch of alle partijen dit zullen respecteren.

Het debat had zinvoller kunnen zijn door:

- het niet op de agenda te plaatsen toen bleek dat er nog verschillende inzichten waren.

- het te bestempelen als niet relevant voor de inwoners, en slechts het besluit te communiceren

- geen meerderheidsamendement neer te leggen

- te zoeken naar overeenkomsten tijdens het debat in plaats van de verschillen te vergroten

- te laten zien dat je het ingezette compromis tot een goed einde brengt.

Casus 3       Saamhorige raad – niets is politiek

De gemeenteraad is het eens. Er is een raadsakkoord dat de 5 partijen hebben ondertekend. Vier partijen hebben een wethouder geleverd. Er wordt niet gesproken over oppositie en coalitie. Onderwerpen waarover debatten worden gevoerd zijn afgebakend.

De partij die geen afvaardiging heeft in het college wil een ingekomen stuk agenderen voor debat in de raad. Het gaat om een antwoord van B&W op een brief van een sportvereniging, waarin wordt uitgelegd waarom voorstel van de sportvereniging niet wordt gehonoreerd. De partij wil dat de oplossing wel meegewogen wordt in het beleid.

Er volgt een discussie. De uitkomst is dat een afdoening van een raadsbesluit niet zonder meer terug op de raadsagenda kan komen met een categoriewijziging. Er wordt besloten dat opnieuw moet worden bepaald of het dossier publiek besproken moet worden. Het wordt terugverwezen naar het presidium.

Vraag: Hoe kijkt de sportvereniging aan tegen dit besluit?

(agendapunt 5b)

De behandeling van het agendapunt heeft niet geleid tot duidelijkheid over publieke agendering. De vereniging heeft geen idee of en wanneer zijn voorstel politiek wordt behandeld.

De behandeling had navolgbaarder geworden door:

- het verzoek te honoreren. Het verzoek zou toch bij het presidium terecht komen, omdat zij de raadsagenda opstellen.

- door een ieder goed gekende procedureafspraken

- open houding om debat te willen voeren

De drie casussen laten zien hoe de inwoners ongehoord en ongezien achterblijven. Ze zien raadsleden die zich in hun loopgraven opsluiten, elkaar bevechten of zich verschuilen achter procedures. Iedereen verliest uiteindelijk.